Taşınmaz alarak Türk vatandaşlığı kazandıysanız tapunuzda, taşınmazın üç yıl satılmayacağına dair bir taahhüt kaydı bulunur. Çoğu sahip bu kaydın üç yıl dolunca kendiliğinden düştüğünü varsayar. Düşmez.

Tapu Kadastro'nun vatandaşlık yönetmeliğine ilişkin kılavuzu bunu tek cümleyle söyler: taahhüt belirtmesi, üç yıllık sürenin dolması hâlinde malikin talebi üzerine terkin edilir. Talep yoksa terkin de yoktur; kayıt sicilde durur ve yıllar sonra satış gişesinde de ilk yıldaki kadar kesin biçimde işlemi durdurur.

Bu yazı usulü anlatıyor: ne zaman başvurabilirsiniz, önce ne yapılmalı, tapuda ne gerekir. Şerh kalktıktan sonra satmanın doğru olup olmadığı — ve üçüncü yılın neden çoğu zaman en iyi yıl olmadığı — ayrı bir soru.

Tapunuzdaki kayıt tam olarak ne?

Sicilin beyanlar hanesinde yer alan, taşınmazın üç yıl satılmayacağına dair bir taahhüt belirtmesidir. Halk arasında "şerh" denir; tapunun kendi belgeleri "belirtme" der. Sonuç aynıdır: kayıt durdukça tapu satışı tamamlamaz.

Taahhüdün üç yılı aşan bir kısmını da bilmek gerekir: taşınmazın daha önce satın alındığı kişiye ya da onun birinci derece yakınlarına satılması, vatandaşlığın dayandığı Taşınmaz Yatırımı Tespit Belgesi'nin iptaline yol açar — üç yıl dolmuş olsa bile.

Ne zaman başvurabilirsiniz?

Satın almada üç yıl edinim tarihinden itibaren işler. Taahhüt sonradan, ayrı bir talep belgesiyle verildiyse süre o beyan tarihinden başlar. İlgili tarih tapu kaydında yazar; müdürlük de teyit eder.

İki istisna:

  • Satış vaadi sözleşmesiyle vatandaşlık: süre şerh tarihinden işler ve taşınmaz vaat alacaklısı adına tescil edilmeden taahhüt kaldırılamaz.
  • Süre dolmadan kaldırmak mümkün ama bildirilir. Üç yıl dolmadan terkin istenirse tapu müdürlüğü durumu Nüfus ve Vatandaşlık ile Göç İdaresi'ne derhal bildirir. Avukat görüşü almadan bu yola girmeyin; vatandaşlığı riske atar.

İşlemin sırası

Daireyi yabancı olarak aldıysanız tapu hâlâ T.C. numaranız yerine pasaportunuza ya da yabancı kimlik numaranıza kayıtlı olabilir. Bunun önce düzeltilmesi gerekir: tapuda memur karşısındaki kimlik kartını sicildeki malikle eşleştirir; T.C. kartı ile pasaport numaralı kayıt uyuşmaz ve terkin yapılamaz.

İşareti basit: e-Devlet mülkü T.C. numaranız altında göstermiyorsa işe kimlik düzeltmesiyle başlayın. İkisi ayrı başvurudur; ikisini aynı gün, önce düzeltme sonra terkin olacak şekilde yürüttüğümüz oldu.

Tapuda ne gerekir?

Başvuru, taşınmazın kayıtlı olduğu ilçenin tapu müdürlüğüne yapılır — tapuda yazan ilçe, sitenin ilanlarda geçtiği ilçe olmayabilir.

  • Sicille uyuşan T.C. kimlik kartınız.
  • Türkçe bilmiyorsanız yeminli tercüman. Tapu Sicili Tüzüğü, taraflardan biri Türkçe bilmiyorsa tercümanı şart koşar; vatandaşlar için de geçerlidir ve müdürlük personeli tercümanlık yapamaz. Tercüman da sizinle birlikte imza atar.
  • Başvurudaki imzanız.
  • Ardından güncel tapu kaydı. "Üç yıl doldu" ile "tapu temiz" aynı cümle değildir — birine devir tarihi vermeden önce şerhin kalktığını gösteren kaydı alın.

Türk noterinden ya da konsolosluktan verilmiş vekâletnameyle bir temsilci de başvurabilir. Vekâletnameyi bu işlemi açıkça kapsayacak şekilde düzenletin: satış için yazılmış bir vekâlet, şerh terkinine yetki vermeyebilir; ikisi ayrı işlemlerdir.

Zaman nereye gidiyor?

Kimlik düzeltmesinde olduğu gibi başvurunun kendisi kısa sürer. Zaman etrafındaki işlere gider: doğru günde, makul fiyatlı bir yeminli tercüman (aynı iş için ücretler çok farklı), doğru müdürlük ve gişe, ne isteneceğini önceden bilip tek seferde bitirmek.

Bunu biz üstleniyoruz: başvuruyu sizinle hazırlıyor, tercümanı ayarlıyor, günü sizinle yürütüyoruz. Şerh kalktığında mülk, diğer her taşınmaz gibi kiraya ya da satışa hazırdır — yurt dışındaysanız mülk yönetimiyle, satışı tartıyorsanız ücretsiz değerlemeyle.